Sözlük

Temel kavramlar

Satın alma gücü: Paranızın ekrandaki sayısından çok, ne satın alabildiğini anlatır. Örneğin maaş artar ama fiyatlar daha hızlı artarsa satın alma gücü düşebilir.

Enflasyon: Genel fiyat seviyesinin yükselmesi ve paranın alım gücünün azalmasıdır. Aynı alışveriş sepeti zamanla daha pahalı hale gelebilir.

Deflasyon: Genel fiyat baskısının düşmesi veya ekonominin soğumasıyla ilişkili ortamdır. Bazı varlıklar bu dönemde farklı davranabilir.

Nominal getiri: Enflasyon çıkarılmadan görünen sonuçtur. Hesap bakiyesi artmış görünebilir.

Reel getiri: Enflasyon çıkarıldıktan sonra geriye kalan gerçek sonuçtur. Hesapta para artabilir, ama fiyatlar daha hızlı artarsa satın alma gücü azalabilir.

Geçmiş performans: Bir varlığın veya portföyün geçmişteki davranışıdır. Gelecekte aynı sonucu garanti etmez.

Varlıklar

Hisse senedi: Bir şirkete ortak olmayı temsil eder; büyüme potansiyeli ve dalgalanma riski taşır. Örneğin şirket kârı artabilir ama fiyatı yine de sert düşebilir.

Tahvil: Devlete veya kuruma borç vermektir; faiz, vade, enflasyon ve borçlu riski taşır. Örneğin faiz yükselirse eski tahvilin fiyatı düşebilir.

Nakit: Beklemek ve esnek kalmak için tutulan kısa vadeli para pozisyonudur; yastık altı para ile aynı şey değildir. Örneğin kısa vadeli faizli araç nakit benzeri görülebilir.

Altın: Gelir üretmeyen, kimsenin borcu olmayan parasal bir varlıktır. Örneğin para birimine güven zayıfladığında farklı bir rol oynayabilir.

Portföy dili

Portföy: Birikimin farklı varlıklar arasında nasıl dağıldığını gösterir. Örneğin hisse, altın, tahvil ve nakit birlikte bir portföy oluşturabilir.

Çeşitlendirme: Tüm birikimi tek senaryoya bağlamamak için riskleri farklı varlıklara yaymaktır. Ama kaybı tamamen yok etmez.

Yeniden dengeleme: Zamanla bozulan ağırlıkları tekrar hedef seviyelere yaklaştırmaktır. Örneğin çok büyüyen bölümü azaltıp zayıf kalan bölümü tamamlamak gibi.

Kur riski: Para birimleri arasındaki değişimlerin sonucu etkilemesidir. TL, dolar veya euro aynı yönde hareket etmeyebilir.

Likidite: Bir varlığı makul hızda ve makul maliyetle nakde çevirebilme kolaylığıdır. Çok likit olmayan ürünlerde satış zorlaşabilir.

Volatilite / dalgalanma: Fiyatların kısa vadede ne kadar sert oynayabildiğini anlatır. Yüksek dalgalanma, büyük geçici kayıplar anlamına gelebilir.

En kötü düşüş: Bir yatırımın zirveden dibe kadar yaşadığı en büyük kaybı gösterir. Örneğin %30 düşüş, önceki zirveye göre ciddi bir sarsıntıdır.

Hareketli ortalama: Bir serinin kısa vadeli gürültüsünü azaltmak için kullanılan yumuşatılmış ortalamadır. Al-sat talimatı değildir, sadece eğilimi daha sakin gösterir.

İleri sayfalarda geçen terimler

Backtest: Bir kuralı geçmiş veriye uygulayıp geçmişte nasıl görüneceğini test etmektir. Geleceği kanıtlamaz; sadece aynı kuralın eski veride nasıl çalıştığını gösterir.

Proxy: Tam olarak aynı ürün bulunmadığında, o varlığa yakın davranan temsilî seri kullanmaktır. Yaklaşık sonuç verir.

Ortalama yıllık tempo: Uzun dönemde değerin ortalama olarak hangi hızda değiştiğini gösterir. Her yıl aynı sonuç olmuş anlamına gelmez.

Reel satın alma gücü: Enflasyon çıkarıldıktan sonra paranızın ne kadar mal ve hizmet alabildiğini anlatır.

Vade: Bir borçlanma aracının geri ödeme zamanıdır. Vade uzadıkça faiz değişimlerine hassasiyet artabilir.

Kupon: Tahvilin belirli dönemlerde ödediği faizdir. Kupon geliri fiyat riskini tamamen ortadan kaldırmaz.

Spread: Alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. İşlem maliyetinin görünmeyen parçası olabilir.